پنجشنبه, ۲۲ آبان ۱۳۹۹ ۱۴:۴۳ ۵
چچ
لزوم استفاده از اوراق وقف در تامین مالی پروژه های شهری - سید محمد عنبری-مدیر تامین مالی معاونت اقتصادی شهرداری مشهد

لزوم استفاده از اوراق وقف در تامین مالی پروژه های شهری - سید محمد عنبری-مدیر تامین مالی معاونت اقتصادی شهرداری مشهد

اوراق وقف یکی از ابزار های مالی اسلامی است که در زمره ابزار های غیرانتفاعی صکوک اسلامی طبقه بندی میشود که خریدارآن با میل و علاقه خویش و پرداخت مبلغ مشخصی در تامین مالی یک پروژه عام المنفعه مشارکت می نماید و نه تنها هیچ سودی در این مشارکت دریافت نمی نماید

شهرداری ها به عنوان نهاد عمومی متولی پروژه های شهری،هزینه هایی دارند که تامین مالی انها به طور معمول مستقل از دولت مرکزی انجام می شود.از سوی دیگر با توجه به تورم موجود نیاز به راهی دارند که به سرعت نقدینگی را تامین کنند و بروکراسی کمتری داشته باشداز سوی دیگر برپایه ماده یکم قانون عمران و نوسازی شهری،متولی انجام طرح های توسعه شهری و ساخت معابر و فضای عمومی،شهرداری ها هستند و این کار مستلزم صرف هزینه های بسیار کلان و قابل توجهی است ،که البته توجه و اجرای آن به دلیل نیاز های شهری کاملا ضروری و حیاتی است. از دیگر سو این پروژه ها در بطن خود ویژگی هایی دارند که میتوان با تعریف مدل های جدید امکان سرمایه گذاری و مشارکت بخش خصوصی را در آن فراهم کرد . استفاده از تامین مالی به وسیله اوراق وقف یکی از این مدل هاست .وقف یکی از بهترین و موثرترین اعمال خیرخواهانه بوده که طی آن افراد نیک اندیش و آگاه به فانی بودن دنیا،قسمتی از اموال خود را اختیار از مالکیت شان خارج نموده و به مالک حقیقی آن ،یعنی خداوند بلند مرتبه برمیگرداند تا مورد استفاده عموم قرار گیرد و منافع آن طی سالیان پس از حیاتشان نیز درراه تامین نیازمندی های عمومی مردم و تحقق عدالت اجتماعی مصرف شود.

با گذشت زمان و افزایش جمعیت علیرغم تمایل مردم به شرکت در این سنت حسنه ،امکان کمتری در وقف انفرادی املاک و مستغلات خود دارند،بنابراین لزوم تدوین روش های جدید به طوری که مردم با مبالغ اندک نیز بتوانند جزء واقفین به شمار آمده و اثر ماندگاری از خود به جای بگذارندبیش از پیش نمایان می شود.

اوراق وقف یکی از ابزار های مالی اسلامی است که در زمره ابزار های غیرانتفاعی صکوک اسلامی طبقه بندی میشود که خریدارآن با میل و علاقه خویش و پرداخت مبلغ مشخصی در تامین مالی یک پروژه عام المنفعه مشارکت می نماید و نه تنها هیچ سودی در این مشارکت دریافت نمی نماید بلکه اجازه میدهد عین مالی که در نتیجه این مشارکت اقتصادی به وجود آمده وقف گردد .هدف از انتشار اوراق وقف کمک به جذب سرمایه های خیرخواهانه اندک و فراهم ساختن فرصت وقف همه افراد و آحاد اقشار جامعه با هر توان مالی است.اوراق وقف،وقف را از محدودیت وقف ملک رها ساخته و فرصت وقف گروهی را برای افراد با سطوح درآمدی متوسط فراهم میسازد.این اوراق میتواند ابزار مناسبی جهت جذب نقدینگی مازاد مردم خیر و هدایت آنها به سمت احداث طرح ها و پروژه های عام المنفعه باشد و زمینه اشتغال اقشار آسیب پذیر و تامین بخشی از نیاز های ضروری آنان،تاثیر قابل توجهی روی عدالت توزیعی جامعه میگذارد و هرچه سهم این اوراق بیشتر شود ،انتظار میرود فاصله طبقاتی در جامعه کمتر شود.

تلاش های اولیه صورت گرفته در زمینه انتشار اوراق از سال 87 در سازمان اوقاف و امور خیریه آغاز شد که منجر به تمهید انتشار قانونی این اوراق با تصویب نمایندگان مجلس در بند 45 ماده واحده قانون بودجه سال 92گردید ، بر اساس این بند، قانونگذار به سازمان اوقاف و امور خیریه اجازه داده است تا سقف هزار میلیارد ریال اوراق وقف را با مجوز بانک مرکزی منتشر نماید .طرح مبنای این اوراق نیز ساخت بیمارستان جامع سرطان در شهر ری تعیین گردید. تفاوت اصلی اوراق مشارکت و اوراق وقف در این است که اوراق مشارکت برای تامین مالی پروژه های سازمان در حوزه توسعه موقوفات و بقاع متبرکه بوده و در این اوراق به خریداران ،سود پروژه در سررسید های مقرر پرداخت شده و پس از اتمام پروژه،خریداران با دریافت اصل سرمایه و سود آن از پروژه کاملا جدا می شوندولی در بحث اوراق وقف مردم و خیرین به دنبال سود مادی نیستند و پس از اتمام پروژه نامشان به عنوان واقف ثبت خواهد شد.

شهرداری ها با توجه به پتانسیل و قدرت اطلاع رسانی و استفاده از ابزار های مناسب در این زمینه و همچنین با شناسایی و محاسبه هزینه لازم برای احداث طرح های عام المنفعه که مورد نیاز شهر و شهروندان است می توانند، اوراق وقفی منتشر کنند .